kst-32334-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Vergaderjaar 2010–2011
32 334
Voorstel van wet van het lid Halsema tot
verandering in de Grondwet, strekkende tot
invoering van de bevoegdheid tot toetsing van
wetten aan een aantal bepalingen van de
Grondwet door de rechter
Nr.
5
VERSLAG
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
1
,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de initiatiefneemster op de gestelde vragen en
de gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
blz.
1. Inleiding 1
2. Het toetsend orgaan 2
3. De toetsingsgrond 3
4. Het primaat van de wetgever 3
5. Invloed op de rechtsgang 4
6. Invloed op de rechtszekerheid 5
7. Invloed van recente ontwikkelingen 5
8. Invoeringsproblematiek en bekostiging 5
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel van wet van het lid Halsema tot verandering in de
Grondwet, strekkende tot invoering van de bevoegdheid tot toetsing van
wetten aan een aantal bepalingen in de Grondwet door de rechter. Graag
willen zij nog enkele opmerkingen maken.
De leden van de VVD-fractie roepen in herinnering dat zij aanvankelijk, om
principiële en praktische redenen, geen voorstander van constitutionele
toetsing door de rechter waren. Maar bij de behandeling in eerste lezing
van deze Grondwetswijziging hebben de leden van de VVD-fractie toch
voor het initiatiefwetsvoorstel gestemd. Zij hebben daarbij in ogenschouw
genomen dat rechters al de mogelijkheid hebben om aan bepalingen van
1
Samenstelling:
Leden: Beek, W.I.I. van (VVD), Staaij, C.G. van
der (SGP), Çörüz, C. (CDA), Slob, A. (CU),
Sterk, W.R.C. (CDA), Burg, B.I. van der (VVD),
Brinkman, H. (PVV), Raak, A.A.G.M. van (SP),
Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G.
(SP), Dibi, T. (GL), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
Peters, M. (GL), Kuiken, A.H. (PvdA), Bernd-
sen, M.A. (D66), Bontes, L. (PVV), Elissen, A.
(PVV), Schouw, A.G. (D66), Marcouch, A.
(PvdA), Çelik, M. (PvdA), Hennis-Plasschaert,
J.A. (VVD), Bruins Slot, H.G.J. (CDA), Vacature,
(VVD) en Fng voorzitter.
Plv. leden: Vacature, (VVD), Dijkgraaf, E. (SGP),
Haersma Buma, S. van (CDA), Vacature, (CU),
Smilde, M.C.A. (CDA), Steur, G.A. van der
(VVD), Roon, R. de (PVV), Bommel, H. van
(SP), Ouwehand, E. (PvdD), Wit, J.M.A.M. de
(SP), Gent, W. van (GL), Dijksma, S.A.M.
(PvdA), Voortman, L.G.J. (GL), Timmermans,
F.C.G.M. (PvdA), Hachchi, W. (D66), Helder,
L.M.J.S. (PVV), Hernandez, M.M. (PVV),
Pechtold, A. (D66), Wolbert, A.G. (PvdA),
Vermeij, R.A. (PvdA), Schaart, A.H.M. (VVD),
Knops, R.W. (CDA) en Bosman, A. (VVD).
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 334, nr. 5 1
internationale verdragen te toetsen. Ook is een feit dat regelgeving van
lagere overheden door rechters aan de Grondwet mag worden getoetst.
De leden van de PvdA-fractie hebben wederom met instemming kennis
genomen van het wetsvoorstel van het lid Halsema. Zij onderschrijven het
doel van toetsing van wetten door de rechter aan een aantal in de
Grondwet vastgelegde klassieke grondrechten. De aan het woord zijnde
leden voelen niet de behoefte om na de uitgebreide eerdere gedachtewis-
seling over het wetsvoorstel in eerste lezing, de discussie over de voor-
dan wel nadelen van constitutionele toetsing te herhalen. Wel hebben
deze leden enkele aanvullende vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wets-
voorstel. Zij spreken hun waardering uit voor de initiatiefneemster die in
deze grondwetgevingsprocedure de eerste lezing in het parlement
succesvol heeft afgesloten en nu in tweede lezing het voorstel aan de
Kamer voorlegt.
De leden van de CDA-fractie hebben tegen het wetsvoorstel gestemd in
eerste lezing. Zij zijn zich ervan bewust dat een grote meerderheid in de
Tweede Kamer het voorstel steunt; in de Eerste Kamer was er de steun
van een nipte meerderheid. Zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer
heeft een goed inhoudelijk debat plaatsgehad, waarbij alle argumenten op
levendige wijze werden gewisseld.
De leden van de D66-fractie hebben met instemming kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Zoals bij de behandeling in eerste lezing
aangege-ven, onderschrijven zij de wenselijkheid van invoering van een
stelsel van constitutionele toetsing. Deze leden beschouwen het voorstel
als een bijdrage aan het beter waarborgen van de rechtmatigheid van
overheidshandelen en tevens de legitimiteit daarvan.
Hun standpunt is sinds de behandeling van onderhavig wijzigingsvoorstel
in eerste lezing niet gewijzigd. Derhalve verwijzen deze leden voor een
uitge-breidere argumentatie van hun instemming naar hun inbreng
destijds. Aanvullend daarop maken de leden van de D66-fractie nog
enkele opmerkingen.
Reeds in eerste lezing van het voorstel hebben de leden van de D66-fractie
aangegeven dat zij de bevoegdheid van de rechter om wetten aan enkele
bepalingen van de Grondwet te toetsen beschouwen als een bijdrage aan
een beter systeem van checks and balances in het staatkundig stelsel.
Bovendien menen deze leden dat onderhavig voorstel kan helpen de
Grondwet een meer actuele betekenis te geven en een meer «levend»
document te maken.
Met belangstelling hebben de leden van de SGP-fractie kennis genomen
van het voorliggende voorstel om de Grondwet te wijzigen. Deze leden
zien in het gedeeltelijk opheffen van het constitutionele toetsingsverbod
een herwaardering van de positie van de Grondwet. In eerste lezing
hebben deze leden het voorstel gesteund. Het is naar hun mening van
essentieel belang dat bij de parlementaire behandeling van wetsvoor-
stellen zorgvuldige toetsing aan de Grondwet plaatsvindt. Zij vinden het
belangrijk dat daarnaast ook de rechter aan Grondwettelijke bepalingen
kan toetsen.
2. Het toetsend orgaan
De voorkeur van de leden van de VVD-fractie ging aanvankelijk uit naar
een dat vooraf kan toetsten en wel voor dat een wet van kracht wordt
(geconcentreerde toetsing). Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer
is gebleken dat een apart constitutioneel hof een extra procedure zou
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 334, nr. 5 2
betekenen, terwijl via het wetsvoorstel toetsing tegelijk met die aan
interna-tionale verdragen kan plaatsvinden bij alle rechters.
Nu er is gekozen voor gespreide toetsing, is het niet ondenkbeeldig dat
rechters straks verschillende uitspraken doen. Zou een rechteenheids-
voorziening, als oplossing daarvoor, in de rede kunnen liggen, zo vragen
de leden van de VVD-fractie. Zij vernemen graag hoe de indiener daar
tegen aankijkt.
3. De toetsingsgrond
Voor de eindbeslissing in eerste lezing was voor de leden van de
VVD-fractie ook belangrijk aan rechterlijke toetsing zou mogen plaats-
vinden. Naar de mening van deze leden zou alleen toetsing aan klassieke
grondrechten mogen plaatsvinden en niet ook aan bijvoorbeeld artikel 10,
de leden 2 en 3 en artikel 20 lid 3 Grondwet. De door de leden van de
VVD-fractie ingediende amendementen zijn bij nota van wijziging door de
initiatiefnemer overgenomen en de amendementen, waar zij bezwaar
tegen hadden, zijn door de Tweede Kamer verworpen. Alles afwegende
hebben de leden van de VVD-fractie in eerste lezing toen besloten om
steun te geven aan het initiatiefwetsvoorstel.
De leden van de SGP-fractie vragen aandacht voor het feit dat formule-
ringen van grondwetsartikelen en verdragsbepalingen, en van de
uitzonderings-gronden die erin worden genoemd, niet in alle gevallen
parallel lopen. De leden van de SGP-fractie vernemen graag van de
indienster op welke wijze de rechter in de praktijk tot een keuze moet
komen welke bepalingen de voorkeur dienen te hebben. Dienen de meest
of de minst vergaande uitzonderingsgronden gevolgd te worden? Is er
vanuit de ervaring in andere landen zicht te geven op de praktijk van een
dergelijke toetsing ?
4. Het primaat van de wetgever
Graag willen de leden van de VVD-fractie nog het volgende opmerken.
Als constitutionele toetsing straks mogelijk wordt, betekent dat voor de
leden van de VVD-fractie nog steeds dat het primaat van wetgeving bij de
wetgever ligt. Dat verandert voor hen niet. De wetgever maakt de wet en
moet goed op de kwaliteit daarvan letten. De rechter past de wet
vervolgens toe. Voor de leden van de VVD-fractie staat voorop dat
toetsing van een wet c.q. wetsvoorstel aan de Grondwet in de eerste
plaats een taak van de wetgever is. De wetgever mag deze taak niet
verwaarlozen. Het parlement moet zeer zorgvuldig blijven toetsen. De
wetgever zelf moet dus de toetsingsplicht serieus oppakken en het
parlement mag beslist niet zijn eigen toetsingsplicht op de rechter
afschuiven. En als de wetgever goed en uitgebreid toetst aan de
Grondwet, dan zal de rechter terughoudender moeten zijn bij de toetsing.
De vraag is wel hoe dat kan worden bereikt. De leden van de VVD-fractie
vragen de indiener daar nog eens op in te gaan. Is het de marginale
toetsing die door de indiener wordt beoogd?
De leden van de VVD-fractie zijn van mening, dat de mogelijkheid van
constitutionele toetsing door de rechter het parlement in feite nog alerter
en scherper moet maken. Laat de mogelijkheid van constitutionele
toetsing door de rechter als een oproep aan de Staten-Generaal worden
beschouwd om zeer consciëntieus het wetgevende werk te doen en goed
aan de Grondwet te toetsen, opdat het belang van de rechtszekerheid, wat
wel als een nadeel van constitutionele toetsing wordt genoemd, niet in
het geding komt.
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of het de indiener bekend is of
er andere landen zijn waar de constitutionele toetsing aanvankelijk niet
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 334, nr. 5 3
bestond en waar die later wel is ingevoerd. Om de effecten van het
onderhavige wetsvoorstel op waarde te kunnen schatten zou het de aan
het woord zijnde leden helpen als aan de hand van een voorbeeld van een
land waar de constitutionele toetsing achteraf is ingevoerd, duidelijker
gemaakt kon worden wat in de praktijk gevolgen daarvan zijn geweest,
bijvoorbeeld voor de door sommigen gevreesde uitholling van de positie
van de wetgever. Voor het overige vragen de leden van de PvdA-fractie
zich af of de rechtsbescherming van burgers in landen waar de constituti-
onele toetsing mogelijk is, aantoonbaar beter is dan in landen waar die
toetsing niet mogelijk is? Zo ja, waar blijkt dit uit?
Een argument dat tegen constitutionele toetsing wordt aangevoerd, zo
merken de aan het woord zijnde leden op, is dat de rechter daarmee als
het ware op de stoel van de wetgever gaat zitten. Immers de wetgever
wordt bij het maken van wetten al geacht rekening te houden met die
Grondwet. De grondwettigheid van wetten zou tijdens de parlementaire
behandeling van die wetten, althans in abstracto, al aan de orde zijn
gekomen. Heeft de indiener de indruk dat de wetgever die rol in de
praktijk optimaal vervult? Zo nee, op welke wijze zou dit naar de mening
van de indiener kunnen worden verbeterd?
De leden van de CDA-fractie beseffen dat toetsing weliswaar beperkt blijft
tot toetsing aan limitatief opgesomde artikelen in de Grondwet, te weten
een aantal grondrechten. Dat neemt niet weg dat er sprake is van een
«aanzienlijke verandering in het constitutionele bestel» in de woorden van
de heer Dölle, lid van de Eerste Kamer voor het CDA. De leden van de
CDA-fractie blijven moeite houden met een verschuiving van het primaat
van de wetgever naar een wijze van rechtsvorming door de onafhankelijke
rechterlijke macht. Het volksvertegenwoordigende deel van de wetgever
legt met regelmaat verantwoording af aan de kiezer, dat ontbreekt bij een
voor het leven benoemde rechter. Kan de indiener met concrete
voorbeelden aangeven waardoor deze verschuiving gelegitimeerd wordt,
zo vragen de leden van de CDA-fractie.
De leden van de SGP-fractie zijn benieuwd naar de visie van de indienster
van het wetsvoorstel op de te verwachten effecten van beëindiging van
het toetsingsverbod op de zorgvuldigheid van de parlementaire toetsing
van wetten aan de Grondwet. Op welke manier zou naar haar mening de
toetsing door de wetgever als gevolg van het beëindigen van het
toetsingsverbod voor de rechter beter kunnen gaan functioneren?
5. Invloed op de rechtsgang
De leden van de PvdA-fractie vragen of een toetsing aan de Grondwet
betekent dat toetsing aan internationale verdragen zoals het EVRM niet
meer mogelijk is? Kan nadat een grondwettelijke toetsing door een
rechter heeft plaatsgevonden alsnog een Nederlandse burger alsnog zijn
rechtsbescherming trachten te halen door toetsing bij het Europees Hof?
Zo ja, zo vragen de leden van de PvdA-fractie zich af, houdt daarmee het
Europees Hof in voorkomende gevallen dan niet alsnog het laatste woord
en wat is in dat geval dan nog de meerwaarde van toetsing aan de
Grondwet?
De leden van de D66-fractie verzoeken de initiatiefneemster in haar nota
naar aanleiding van dit verslag ook in te gaan op de mogelijke gevolgen
voor de doorlooptijd van rechtszaken na aanvaarding van het onderhavige
voorstel.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 334, nr. 5 4
6. Invloed op de rechtszekerheid
Daarnaast is er het element van de rechtszekerheid. De leden van de
CDA-fractie vragen naar de werking van een wet, wanneer tegen diezelfde
wet, of bepaalde artikelen van die wet, een toetsingsprocedure loopt. Kan
de wet dan onverkort worden uitgevoerd conform het oordeel van de
wetgever of is de facto sprake van opschorting totdat de procedure is
afgerond?
Voorts vragen de leden van de CDA-fractie aandacht voor het gevolg van
bijvoorbeeld het onverbindend verklaren van een wetsbepaling. Wordt zo
de wetgever niet gedwongen tot aanpassing van het wetsartikel of heeft
hij de mogelijkheid de rechterlijke uitspraak naast zich neer te leggen, zo
vragen genoemde leden.
7. Invloed van recente ontwikkelingen
De leden van de D66-fractie zijn benieuwd of de initiatiefneemster in de
ontwikkelingen- bijvoorbeeld in de staatsrechtelijke praktijk – die zich
sinds indiening in 2003 hebben voorgedaan aanleiding ziet om haar
wijzigings-voorstel te heroverwegen, of dat zij zich juist gesterkt ziet in
haar opvatting. Deze leden ontvangen graag een nadere toelichting in het
licht van die ontwikkelingen.
Tevens zouden deze leden graag een toelichting ontvangen hoe haar
voorstel zich verhoudt tot (de bevoegdheden van) het op te richten
Nationaal Instituut voor de Rechten van de Mens.
8. Invoeringsproblematiek en bekostiging
De leden van de D66-fractie verkrijgen graag meer inzicht in de voorberei-
dingen op de implementatie van onderhavig voorstel die initiatief-
neemster noodzakelijk acht. Graag zouden zij daartoe een tijdpad
ontvangen met daarin opgenomen de noodzakelijke voorbereidingshan-
delingen om dit voorstel een succesvolle start te laten maken. Zij
verzoeken indienster hierbij ook in te gaan op de financiële implicaties van
onderhavig voorstel.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Beek
De waarnemend griffier van de commissie,
Hendrickx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 334, nr. 5

https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20101020/verslag/document3/f=/vijklymz0msq.pdf

| Fundamentele mensenrechten voor kinderen en gezinnen in Nederland | Stop de Kinderroof en Maak Nederland Humaan!Petitie en brief | Fundamentele mensenrechtenschendingen van kinderen en gezinnen in Nederland | Correcties bij Stop de Kinderroof! | Sven Snijer : "Uithuisplaatsen Stap voor Stap" | Schoolplicht versus Leerrecht | Wat is OORvoorU? | Wat is OOR4U? | Wat is zondebokdenken? | 25 dingen die je moet weten voordat je je kind in Nederland op een school inschrijft | Anti pestprogramma's op scholen verergeren pestgedrag vaak juist | Opdracht voor opstel lijkt wel kruisverhoor | GGD vragenlijst als manier om jeugdzorg klantjes te werven | Wat zeggen deskundigen over thuisonderwijs? | Wat zegt de Overheid? | AD 17 december 2014 | Leerkrachten stappen massaal uit het gangbare onderwijs, omdat ze datgene wat van overheidswege van ze geeist wordt niet kunnen rijmen met het beste belang van het kind | Afgekeurde scholen | Klokkenluiders en mensen die opkomen voor kinderen en gezinnen worden door gemeenten hun huis uitgepest | Sluiting onderzoekscentrum LOOK | Waar gaat er dan wel geld naar toe? | Gesloten scholen | Ouders die het beste onderwijs voor hun kinderen willen worden in Nederland strafrechtelijk vervolgd.Een voorbeeld van hoe zo'n strafzitting verloopt. De Afwezigheid van Vrijheid van Onderwijs in Nederland haalt de internationale pers. | Verzamelde acties van organisaties en individuen tegen de schending van fundamentele mensenrechten van kinderen en gezinnen in Nederland | Sailing for Education | Voor alle moeders die op moederdag niet bij hun kinderen mogen zijn | Connect acties | Conceptpetitie Vrijheid van Onderwijs en Waarborging van de Fundamentele Mensenrechten van Alle Kinderen en Gezinnen in Nederland voor de Optimale Ontwikkeling van Ieder Kind! | Conceptpetitie Stop de Kinderroof! | Conceptpetitie 2 Stop de Kinderroof! | Stop TPP, TTIP, CETA en IFDF! | Vermiste Kinderen | Kinderen in jeugdtehuizen en pleeggezinnen worden drie tot vier keer vaker seksueel misbruikt dan jongeren die thuis wonen. | Hulp aan slachtoffers van fundamentele mensenrechtenschendingen door instellingen | Lijsten waarmee gewerkt wordt om risico kindermishandeling te bepalen | Help ze helpen | Werkverschaffing binnen de jeugdzorg, hoe gaat dat? | Martin Vrijland:Jeugdzorgmedewerker komt uit de kast | Operatie Exodus | Wat wil Nederland? Waarborging van Fundamentele Mensenrechten, of Meer van?t Zelfde? | Brandbrief van lotgenoten van de Commissie Samson | Het kan ook anders, het kan ook beter! Scholen die goed bezig zijn, het nieuwe leren en schoolconcepten die in ontwikkeling zijn | WOWcollege | Neil de Grasse Tyson | Homeschooling legality and statistics per country | Ouderinitiatieven worden de grond in geboord door besturen , een voorbeeld: School Zoekt ZUS | Tweede mislukte ouderinitiatiefKOOG, conceptpetitie | Informatieve links | Inspirerende links | Einstein citaten | Einstein op thema | Martin Luther King dag | Martin Luther King citaten | Tesla | Alfie Kohn, Mensen zijn van nature niet aggressief | OORvoorU blogs op uvrm.wordpress | Hoogbegaafden | Gezellige Gezinnen | Wonderkinderen | Vervolgde Gezinnen | In Jeugdzorgkinderen blikt een voormalig jeugdzorgkind terug op zijn jeugd en vertelt hoe het is om als volwassene te leven met een jeugdzorgverleden | Uithuisplaatsingen zijn slecht voor kinderen. Dat zie je ook weer aan deze foto's | Hans en Irme | De hel die jeugdzorg heet | Sylvano | Kinderen mishandelen wordt protocol genoemd in jeugdzorginstellingen | Voor Sylvano | TjW Strubbe Zaak Silvano, 2014, als voorbeeld over de attitude van ?jeugdzorg? | Stentor 29 september 2014 Sylvano" "Zeg tegen mamma Dat Alles weer Goedkomt." | Spectrum 1 november 2014 "Sylvano, zijn moeder en het netwerk." | NRC artikel Sylvano 8 december 2014 | Stentor 24 december 2014 Sylvano viert kerst met zijn moeder | Artikel Lukretia en Rafael in tijdschrft "Vriendin" September 2014 | Remzi Cavdar | Kamp Nederland | Politiek | Declaration of Independence | Nuremberg Principles | UVRM Universele Verklaring van de Rechten van de Mens | Universal Declaration of Human Rights | Hoe is de UVRM ontstaan? | De EVRM Het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens | Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie | Europese Verdragen | Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind | De internationale verklaring van Langeac over gelijkwaardig ouderschap | De Nederlandse Grondwet | De bron van de ongebreidelde mensenrechtenschendingen in Nederland: Artikel 120 van de grondwet en artikel 2 van de EVRM | Het opheffen van artikel 120 van de grondwet is heel dichtbij | Wetsvoorstel Femke Halsema 8 maart 2010 om artikel 120 van de grondwet te wijzigen, de verdediging waarvan overgenomen is door Liesbeth van Tongeren | Artikel 120 van de Nederlandse Grondwet | Wetsvoorstel Femke Halsema 8 maart 2010 om artikel 120 van de grondwet te wijzigen met de artikelen van de grondwet waarop rechters wetten en regels mogen toetsen | Verslag met reaktie 2de kamer van 20 oktober 2010 op voorstel Femke Halsema tot aanpassing artikel 120 op 8 maart 2010 | Verdediging van Liesbeth van Tongeren van aanpassing artikel 120 , 20 augustus 2014 | Eigen opmerkingen n.a.v. de verdediging van Liesbeth van Tongeren op de aanpassing van artikel 120 van de Nederlandse grondwet | Vraagtekens bij handelwijze aanpassing artikel 120 | Voorstel Joost Taverne tot aanpassing artikel 93 en 94 van de grondwet, 6 september 2012 | The Dutch law on custody of children | Dit is de klacht waarmee het kinderrechten collectief 24 september 2014 naar Geneve is gegaan en wat 27 mei 2015 op de agenda staat om behandeld te worden | Wat is Trias Politica? | Discussie eerste kamer bij totstandkoming artikel 279 en 280 wetboek van strafrecht | Beroepsgegevens en nevenbetrekkingen Rechterlijke Machtgina | Repliek OvJ | "All wars are bankers wars,"interessant, maar creëert helaas ook weer nieuwe zondebokken | Green peace:De zeven gouden regels van actie voeren | Burgerlijke ongehoorzaamheid | Helden | John Taylor Gatto | Nelson Mandela | Professor Arnold Heertje, Held! | Lange Frans, Kamervragen 2 | Jeugd en gezin 24 december 2014: Jeugdhulpverlenen zonder toestemming van de ouders | Darkhorse blogspot over misstanden bureau jeugdzorg | Micky Nijboer, de paarden redster van Marrum | Gehackt | De OORvoorU website werd gehackt; en de heldere uitleg die ik gaf over de stand van zaken wat betreft de schoolplicht werd vervangen door deze;een oude van mijn uvrm site, genaamd "Vrijheid van Onderwijs:Geen Schoolplicht maar Leerrecht voor de Optim | January 7th 2015 , grief and determination to stand strong for universal liberties | Franktijk heeft pijn | Inspirerende Initiatieven om de aarde mooi te houden en nog mooier te maken

Laatste wijziging op: 26-05-2015 13:06