De Rotterdamse socioloog Cees Schuyt noemt in zijn proefschrift over burgerlijke ongehoorzaamheid uit 1972 een aantal kenmerken van burgerlijk ongehoorzame handelingen, zoals illegaal, gewetensvol, weloverwogen, openlijk, geweldloos en het in acht nemen van rechten van anderen. Burgerlijke ongehoorzaamheid vereist een hoge ethiek, schrijft Schuyt. Ze legt de ongehoorzame burger strenge beperkingen op in zijn protest, accepteert hij of zij alle juridische consequenties, en past hij of zij burgerlijke ongehoorzaamheid pas toe als de legale kanalen niet effectief bleken te zijn. ,,Burgerlijke ongehoorzaamheid poogt de maatschappelijke verhoudingen, die door grootte en de duur van het onrecht gegroeid zijn of scheef dreigen te groeien, weer te herstellen’’, aldus Schuyt.

 

 

Achtergrond woensdag, 4 mei 2005  

Strikte gehoorzaamheid is heidens

Burgerlijke ongehoorzaamheid hoort bij de christelijke traditie. Het is daarom onbegrijpelijk dat het CDA in Wûnseradiel haar steun stopt aan de asielopvang, vinden Jan Bosman, Pieter Vos en Harry van der Snee van Flechtlingen Wolkom en Ate de Jong en Harry Prins van Tumba.

De raadsfractie van het CDA in Wûnseradiel stopt haar steun aan de asielopvang in de gemeente, berichtte het Friesch Dagblad onlangs. Fractievoorzitter Van der Valk-Siderius zegt dat de lokale overheid besluiten van de landelijke regering niet naast zich neer kan leggen. ,,Waar eindigen we als we dat wel doen, in anarchie?’’
Nu de christen-democraten hun steun aan de noodopvang van uitgeprocedeerde asielzoekers intrekken, wordt het voor de gemeente Wûnseradiel een stuk lastiger om een vuist richting de regering te maken. Terwijl allerlei groeperingen en organisaties – waaronder opvallend veel kerken – actie voeren voor een humaner vluchtelingenbeleid, gooit het CDA in Witmarsum de handdoek in de ring. Op grond van zeer betwistbare argumenten, want de geschiedenis heeft laten zien dat burgerlijke ongehoorzaamheid juist niet tot anarchie leidt.
De Rotterdamse socioloog Cees Schuyt noemt in zijn proefschrift over burgerlijke ongehoorzaamheid uit 1972 een aantal kenmerken van burgerlijk ongehoorzame handelingen, zoals illegaal, gewetensvol, weloverwogen, openlijk, geweldloos en het in acht nemen van rechten van anderen. Burgerlijke ongehoorzaamheid vereist een hoge ethiek, schrijft Schuyt. Ze legt de ongehoorzame burger strenge beperkingen op in zijn protest, accepteert hij of zij alle juridische consequenties, en past hij of zij burgerlijke ongehoorzaamheid pas toe als de legale kanalen niet effectief bleken te zijn. ,,Burgerlijke ongehoorzaamheid poogt de maatschappelijke verhoudingen, die door grootte en de duur van het onrecht gegroeid zijn of scheef dreigen te groeien, weer te herstellen’’, aldus Schuyt.

Recht en moraal

Gerrit Manenschijn, theoloog en ethicus, stelt dat er geen scheiding tussen recht en moraal mogelijk is. Hij beroept zich onder andere op de filosoof Musschenga, die het begrip ‘sociale moraal’ heeft geïntroduceerd. Musschenga hanteert drie basisregels voor het toestaan van burgerlijke ongehoorzaamheid: als de overheid de bestaansveiligheid van burgers bedreigt; als de overheid een onrechtvaardige verdelingsfunctie hanteert; als de overheid de waarheid manipuleert of de meningsvrijheid onderdrukt. Een goede overheid weet dat macht kritisch gevolgd moet worden. Kritisch maatschappelijke betrokkenheid van burgers is noodzaak. Burgers moeten, desnoods met overheidssteun, in staat worden gesteld tegengas te organiseren.
De Leeuwarder liberale burgemeester Dales, en de ministers Van Aardenne en Donner stellen dat geen subsidie mag worden verleend aan organisaties die het overheidsbeleid bekritiseren. Dat is beknotten en knevelen van het vrije woord. De machtige overheid moet – ook kritische – initiatieven van burgers verwelkomen.
De Israëlische politicoloog Yoram Hazony – van onverdachte conservatieve snit – herleidt het principe van burgerlijke ongehoorzaamheid zelfs tot de bijbel. Hazony stelt dat na de Tweede Wereldoorlog de gedachte van ‘gehoorzaamheid aan de staat’ ondergeschikt is geworden aan ‘gehoorzaamheid aan rechtvaardigheid’. Die gedachte is echter niet van de laatste decennia, maar gaat terug op het hart van het bijbels gedachtegoed, aldus de politicoloog. ,,De bijbel is het enige document dat consequent de ideeën uitdraagt dat het huidige concept van burgerlijke ongehoorzaamheid samenvat: er is een absoluut idee van recht en onrecht dat boven de verordeningen van de staat uitstijgt.’’ Niet de staat maar het geweten is bepalend voor beslissingen van ieder individu. Dit uitgangspunt gaat zelfs zover dat in de bijbel het gezag van God meerdere malen wordt betwist (Abraham, Mozes, Jacob). Het joodse volk onderscheidde zich daarin van de tirannieke en despotische regimes in de omgeving (Egypte, Babylon, Assyrië).
Het christendom heeft de bijbelse visie verder de wereld in gebracht. Op grond van het bijbelse uitgangspunt dat vrijheid van geweten boven gehoorzaamheid aan de staat gaat, tekenden bisschoppen verzet aan tegen beslissingen van de Romeinse overheid, kwamen Luther en Calvijn in opstand tegen de kerk van Rome en maakten de Nederlandse provinciën zich los van Spanje. De Acte van Verlating, die de Staten-Generaal in Den Haag in 1581 opstelden, is een juweel in de traditie van burgerlijke ongehoorzaamheid. De stadhouders schreven hun acte vanuit de gedachte dat ,,strikte gehoorzaamheid aan de staat een fundamenteel heidense gedachte is’’, schrijft Hazony.

Star

Het is opmerkelijk dat het CDA zich in deze kwestie zo star opstelt. Als de moderne christen-democraten ervan uitgaan dat het naast zich neerleggen van beslissingen van de overheid leidt tot anarchie, verloochenen ze hun eigen traditie. Een traditie van verzet tegen onrecht. Dan hadden dissidenten in de communistische Sovjetunie en het Oostblok hun mond moeten houden, zat Nelson Mandela nog steeds in de gevangenis, was Martin Luther King door een Amerikaanse rechter terecht veroordeeld, had Gandhi in India niet zijn zoutmarsen mogen lopen, had het verzet in de Tweede Wereldoorlog zich niet mogen organiseren, hadden de Amerikaanse vrijheidsstrijders in 1776 niet de onafhankelijkheid mogen uitroepen, en was Nederland nog steeds onderdeel van het Spaanse koninkrijk.
We kunnen ook dichter bij huis blijven. Vele sociale bewegingen zijn voortgekomen uit particulier initiatief en mét politieke steun van christen-democratische politici als Marga Klompé. Staan politici van nu te ver af van de kwetsbare groepen?
De eerzame burgers van alle tijden begrepen dat regeringen bestaan uit mensen; mensen die fouten maken. Een kritische positie en zelfs ongehoorzaamheid aan verkeerde beslissingen die de overheid soms neemt, is een fundamenteel principe. Dat moet het CDA op grond van een lange, juist ook christelijke en christen-democratische traditie, weten. Vandaar dat veel gelovigen en kerken mee doen aan de solidariteitsactie voor asielzoekers in Witmarsum.
Wij willen graag het gesprek aangaan, en met het CDA in Fryslân zoeken naar de wortels van christelijk sociaal erfgoed.
Dit artikel is geschreven door Jan Bosman, Pieter Vos en Harry van der Snee van Flechtlingen Wolkom en Ate de Jong en Harry Prins van Tumba

Vertel een vriend | Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

De vraag is interessant HOE HET KOMT dat de staatsmoraliteit, het recht,
niet aansluit met de sociale moraliteit. Kennelijk is er door de eeuwen
heen een gezag ontstaan dat min of meer is losgeweekt van de bevolking.
De bijbel zou als het eerste document kunnen worden beschouwd dat zoveel
zinnen wijdt aan die sociale scheefgroei. In de 'heidense tijden' in
Noord Europa, in Friesland (tot pak'm beet het jaar duizend) was deze
scheefgroei er kennelijk nog niet. Staat en volk waren mogelijk een
onbetwistbare eenheid die later (mogelijk door immigratie en
bevolkinsgroei) meer en meer uiteen is gevallen, het eerst in de steden.
In die zin kan christendom worden opgevat als een zalf tegen de pijn van
ontwricht samenleven.

Yuri Klaver, Haarlem - vrijdag, 19 augustus 2005

http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=23662

 

Bj de discussies in de Eerste Kamer  rond de tot stand koming van artikel 279 en 280 vanhet wetboek van strafrecht: blijkt dat dit niet gaat om het redden van een kind in nood.

https://www.foxitcloud.com/714ZZbmAja50

 

Wetboek van Strafrecht

 

Artikel 279
1
2

 

http://www.wetboek-online.nl/wet/Wetboek%20van%20Strafrecht/Artikel%20279.html

 

Artikel 280

1
Hij die opzettelijk een minderjarige die onttrokken is of zich onttrokken heeft aan het wettig over hem gesteld gezag of aan het opzicht van degene die dit desbevoegd over hem uitoefent, verbergt of aan de nasporing van de ambtenaren van de justitie of politie onttrekt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie of, indien de minderjarige beneden de twaalf jaren oud is, met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.

2
Het voorgaande is niet van toepassing op

a
hem die de raad voor de kinderbescherming onverwijld de verblijfplaats van de minderjarige meedeelt; of

b
de zorgaanbieder, bedoeld in artikel 1, onder g, van de Wet op de jeugdzorg, die op grond van artikel 41 van die wet van de provincie subsidie ontvangt en handelt overeenkomstig de krachtens artikel 3, vijfde lid gestelde regels;

c
hem die handelt in het kader van zorgvuldige hulpverlening aan de minderjarige.

3
Van zorgvuldige hulpverlening vormen de onverwijlde melding dat hulp wordt verleend alsmede de onverwijlde bekendmaking van de identiteit van de hulpverlener en zijn plaats van verblijf of vestiging aan degene die het gezag over de minderjarige uitoefent, bestanddelen.
 
http://www.wetboek-online.nl/wet/Sr/280.html

 

 

 

| Fundamentele mensenrechten voor kinderen en gezinnen in Nederland | Stop de Kinderroof en Maak Nederland Humaan!Petitie en brief | Fundamentele mensenrechtenschendingen van kinderen en gezinnen in Nederland | Correcties bij Stop de Kinderroof! | Sven Snijer : "Uithuisplaatsen Stap voor Stap" | Schoolplicht versus Leerrecht | Wat is OORvoorU? | Wat is OOR4U? | Wat is zondebokdenken? | 25 dingen die je moet weten voordat je je kind in Nederland op een school inschrijft | Anti pestprogramma's op scholen verergeren pestgedrag vaak juist | Opdracht voor opstel lijkt wel kruisverhoor | GGD vragenlijst als manier om jeugdzorg klantjes te werven | Wat zeggen deskundigen over thuisonderwijs? | Wat zegt de Overheid? | AD 17 december 2014 | Leerkrachten stappen massaal uit het gangbare onderwijs, omdat ze datgene wat van overheidswege van ze geeist wordt niet kunnen rijmen met het beste belang van het kind | Afgekeurde scholen | Klokkenluiders en mensen die opkomen voor kinderen en gezinnen worden door gemeenten hun huis uitgepest | Sluiting onderzoekscentrum LOOK | Waar gaat er dan wel geld naar toe? | Gesloten scholen | Ouders die het beste onderwijs voor hun kinderen willen worden in Nederland strafrechtelijk vervolgd.Een voorbeeld van hoe zo'n strafzitting verloopt. De Afwezigheid van Vrijheid van Onderwijs in Nederland haalt de internationale pers. | Verzamelde acties van organisaties en individuen tegen de schending van fundamentele mensenrechten van kinderen en gezinnen in Nederland | Sailing for Education | Voor alle moeders die op moederdag niet bij hun kinderen mogen zijn | Connect acties | Conceptpetitie Vrijheid van Onderwijs en Waarborging van de Fundamentele Mensenrechten van Alle Kinderen en Gezinnen in Nederland voor de Optimale Ontwikkeling van Ieder Kind! | Conceptpetitie Stop de Kinderroof! | Conceptpetitie 2 Stop de Kinderroof! | Stop TPP, TTIP, CETA en IFDF! | Vermiste Kinderen | Kinderen in jeugdtehuizen en pleeggezinnen worden drie tot vier keer vaker seksueel misbruikt dan jongeren die thuis wonen. | Hulp aan slachtoffers van fundamentele mensenrechtenschendingen door instellingen | Lijsten waarmee gewerkt wordt om risico kindermishandeling te bepalen | Help ze helpen | Werkverschaffing binnen de jeugdzorg, hoe gaat dat? | Martin Vrijland:Jeugdzorgmedewerker komt uit de kast | Operatie Exodus | Wat wil Nederland? Waarborging van Fundamentele Mensenrechten, of Meer van?t Zelfde? | Brandbrief van lotgenoten van de Commissie Samson | Het kan ook anders, het kan ook beter! Scholen die goed bezig zijn, het nieuwe leren en schoolconcepten die in ontwikkeling zijn | WOWcollege | Neil de Grasse Tyson | Homeschooling legality and statistics per country | Ouderinitiatieven worden de grond in geboord door besturen , een voorbeeld: School Zoekt ZUS | Tweede mislukte ouderinitiatiefKOOG, conceptpetitie | Informatieve links | Inspirerende links | Einstein citaten | Einstein op thema | Martin Luther King dag | Martin Luther King citaten | Tesla | Alfie Kohn, Mensen zijn van nature niet aggressief | OORvoorU blogs op uvrm.wordpress | Hoogbegaafden | Gezellige Gezinnen | Wonderkinderen | Vervolgde Gezinnen | In Jeugdzorgkinderen blikt een voormalig jeugdzorgkind terug op zijn jeugd en vertelt hoe het is om als volwassene te leven met een jeugdzorgverleden | Uithuisplaatsingen zijn slecht voor kinderen. Dat zie je ook weer aan deze foto's | Hans en Irme | De hel die jeugdzorg heet | Sylvano | Kinderen mishandelen wordt protocol genoemd in jeugdzorginstellingen | Voor Sylvano | TjW Strubbe Zaak Silvano, 2014, als voorbeeld over de attitude van ?jeugdzorg? | Stentor 29 september 2014 Sylvano" "Zeg tegen mamma Dat Alles weer Goedkomt." | Spectrum 1 november 2014 "Sylvano, zijn moeder en het netwerk." | NRC artikel Sylvano 8 december 2014 | Stentor 24 december 2014 Sylvano viert kerst met zijn moeder | Artikel Lukretia en Rafael in tijdschrft "Vriendin" September 2014 | Remzi Cavdar | Kamp Nederland | Politiek | Declaration of Independence | Nuremberg Principles | UVRM Universele Verklaring van de Rechten van de Mens | Universal Declaration of Human Rights | Hoe is de UVRM ontstaan? | De EVRM Het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens | Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie | Europese Verdragen | Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind | De internationale verklaring van Langeac over gelijkwaardig ouderschap | De Nederlandse Grondwet | De bron van de ongebreidelde mensenrechtenschendingen in Nederland: Artikel 120 van de grondwet en artikel 2 van de EVRM | Het opheffen van artikel 120 van de grondwet is heel dichtbij | Wetsvoorstel Femke Halsema 8 maart 2010 om artikel 120 van de grondwet te wijzigen, de verdediging waarvan overgenomen is door Liesbeth van Tongeren | Artikel 120 van de Nederlandse Grondwet | Wetsvoorstel Femke Halsema 8 maart 2010 om artikel 120 van de grondwet te wijzigen met de artikelen van de grondwet waarop rechters wetten en regels mogen toetsen | Verslag met reaktie 2de kamer van 20 oktober 2010 op voorstel Femke Halsema tot aanpassing artikel 120 op 8 maart 2010 | Verdediging van Liesbeth van Tongeren van aanpassing artikel 120 , 20 augustus 2014 | Eigen opmerkingen n.a.v. de verdediging van Liesbeth van Tongeren op de aanpassing van artikel 120 van de Nederlandse grondwet | Vraagtekens bij handelwijze aanpassing artikel 120 | Voorstel Joost Taverne tot aanpassing artikel 93 en 94 van de grondwet, 6 september 2012 | The Dutch law on custody of children | Dit is de klacht waarmee het kinderrechten collectief 24 september 2014 naar Geneve is gegaan en wat 27 mei 2015 op de agenda staat om behandeld te worden | Wat is Trias Politica? | Discussie eerste kamer bij totstandkoming artikel 279 en 280 wetboek van strafrecht | Beroepsgegevens en nevenbetrekkingen Rechterlijke Machtgina | Repliek OvJ | "All wars are bankers wars,"interessant, maar creëert helaas ook weer nieuwe zondebokken | Green peace:De zeven gouden regels van actie voeren | Burgerlijke ongehoorzaamheid | Helden | John Taylor Gatto | Nelson Mandela | Professor Arnold Heertje, Held! | Lange Frans, Kamervragen 2 | Jeugd en gezin 24 december 2014: Jeugdhulpverlenen zonder toestemming van de ouders | Darkhorse blogspot over misstanden bureau jeugdzorg | Micky Nijboer, de paarden redster van Marrum | Gehackt | De OORvoorU website werd gehackt; en de heldere uitleg die ik gaf over de stand van zaken wat betreft de schoolplicht werd vervangen door deze;een oude van mijn uvrm site, genaamd "Vrijheid van Onderwijs:Geen Schoolplicht maar Leerrecht voor de Optim | January 7th 2015 , grief and determination to stand strong for universal liberties | Franktijk heeft pijn | Inspirerende Initiatieven om de aarde mooi te houden en nog mooier te maken

Laatste wijziging op: 28-02-2016 16:51